Kατ αρχήν, και επειδή όλοι μα όλοι φαίνεται να το αγνοούν ή να το ξεχνάνε, το standby δεν έχει να κάνει ΜΟΝΟ και ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ με το well-being των λυχνιών, άντε και του τροφοδοτικού. Τους coupling capacitors πού τους πάτε;
Για τους μη-γνώστες, οι coupling capacitors είναι οι πυκνωτές που παρεμβάλλονται από τη μία βαθμίδα στην άλλη (από τη μια λυχνία στην άλλη ας πούμε) προς αποκοπή κάθε DC τάσης και μεταφορά μόνο του AC σήματος - δηλαδή του ήχου. Εκ των πραγμάτων και εκ σχεδίασης, αυτοί βρίσκονται σε σημεία υψηλού DC δυναμικού, ουσιαστικά στο δυναμικό της ανόδου (τις περισσότερες φορές) κάθε λυχνίας. Δηλαδή σε 200-400VDC, ανάλογα τη λυχνία.
Τώρα, αν λάβουμε υπόψιν ότι συνήθως για λόγους κόστους αυτοί οι πυκνωτές είναι αρκετά κοντά στα όριά τους όσον αφορά την τάση αντοχής τους, όσο και ότι δεν είναι πάντα (μάλλον το αντίθετο) υψηλής ποιότητας με μικρές ανοχές, καταλαβαίνουμε ότι σε περίπτωση που ο ενισχυτής ξεκινήσει απευθείας χωρίς standby, "τρώνε" ένα spike με όλο το δυναμικό όχι της ανόδου της λυχνίας όπου είναι συνδεδεμένοι αλλά το δυναμικό του τροφοδοτικού. Δηλαδή 100-300V παραπάνω από την τάση συνήθους λειτουργίας τους. Το ίδιο αυξημένο δυναμικό "τρώνε" και οι λυχνίες σε εκείνη τη φάση.
Το μόνο που σώζει κάπως την κατάσταση και δεν καίγεται άμεσα η λυχνία ή ο πυκνωτής, είναι ότι πρόκειται για spike, δηλαδή έχει μικρή διάρκεια. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι δεν καταπονεί τρομερά και μειώνει τη διάρκεια ζωής του εξαρτήματος - ανάλογα και με την ποιότητα και τις σχεδιαστικές του ανοχές, μπορεί το εξάρτημα να "μη μασάει" γενικά, μπορεί όμως και σε 5-6 ανοιγοκλεισίματα να τα φτύσει. Το ότι καταπονείται πάντως είναι σίγουρο. Και ειδικά οι πυκνωτές, δεν καίγονται αμέσως αλλά δημιουργούν ρεύματα διαρροής, που σημαίνει ότι πλέον επιτρέπουν τη διέλευση κάποιου μικρού ποσοστού DC τάσης. Αυτή η τάση περνάει στην επόμενη βαθμίδα και αλλάζει όλη την πόλωσή της (μην ξεχνάμε ότι η πόλωση των προενισχύτριων λυχνιών γίνεται σε τάξεις 1-2 volt, άρα μια DC τάση 0,5V αλλάζει κατά 50% την ορθή πόλωση που χρειαζόμαστε) με αποτέλεσμα στην καλύτερη περίπτωση κακή απόδοση του ενισχυτή και στη χειρότερη καταπόνηση και κάψιμο της λυχνίας που ακολουθεί.
Με λίγα λόγια το standby σχεδόν επιβάλλεται και μάλιστα τόσο περισσότερο όσο μεγαλύτερης ισχύος ενισχυτή έχουμε. Απλά γιατί δεν ξέρουμε τί ανοχές και ποιότητα έχουν τα εξαρτήματα μέσα.
Όσον αφορά το κλείσιμο, θα σταθώ στη φράση "θέλω να αποφορτίζονται οι πυκνωτές εξομάλυνσης". Ο μόνος λόγος και περίπτωση που θέλουμε αυτοί να είναι πλήρως αποφορτισμένοι είναι όταν θέλουμε να βάλουμε χέρι στα σωθικά του ενισχυτή, για την ασφάλειά μας. Σε καμία άλλη περίπτωση. Ίσα ίσα το αντίθετο, θέλουμε να κρατάνε το φορτίο τους, ώστε να μην παρουσιάζουν μηδενική αντίσταση. Και εξηγούμαι:
Όταν ένας πυκνωτής είναι πλήρως αποφορτισμένος και συνδεθεί σε μια πηγή τάσης, στο κύκλωμα ρέει στιγμιαία ένα ρεύμα που περιορίζεται μόνο από τις τυχόν αντιστάσεις που μπορεί να έχει το ίδιο κύκλωμα και την εσωτερική αντίσταση της πηγής τάσης. Άρα στην περίπτωση του τροφοδοτικού μας, μόνο από την εσωτερική αντίσταση της πηγής μας. Ειδικά αν έχουμε solid state rectifier (δηλαδή διόδους για ανόρθωση και όχι ανορθώτρια λυχνία) τότε αυτή η εσωτερική αντίσταση είναι μηδαμινή. Ξεκινώντας ένας ενισχυτής με πλήρως αποφορτισμένους πυκνωτές, αρχικά το ρεύμα σε αυτούς παίρνει υπερπολλαπλάσια τιμή από το ρεύμα λειτουργίας τους, πράγμα που καταπονεί τόσο τους πυκνωτές, όσο (και σημαντικότερο) το M/Σ τροφοδοσίας και τη γέφυρα ανόρθωσης (δίοδοι). Και πάλι μιλάμε για spike βέβαια, αλλά αυτά τα spike είναι που κάνουν τη ζημιά in the long run. Καλό λοιπόν είναι να μην αποφορτίζουμε πλήρως τους πυκνωτές τροφοδοσίας/εξομάλυνσης.
Το θέμα είναι αρκετά μεγάλο, ειδικά αν κάνει κανείς και μαθηματική ανάλυση με τα ρεύματα που προκύπτουν και τις ανοχές των εξαρτημάτων. Πάντως το γενικό συμπέρασμα είναι "play it safe".
Power on -> 1 min (δε χρειάζεται παραπάνω) -> Standby on
Η ανάποδη διαδικασία στο κλείσιμο.
Ευχαρίστως να δώσω και περισσότερες επεξηγήσεις σε όποιον ενδιαφέρεται...
(Όσο για τους ενισχυτές που παραθέτεις, εγώ θα έπαιρνα τον 7ender Hot Rod Deluxe, αλλά αυτό είναι προσωπική άποψη και φυσικά δεν τεκμηριώνεται... Πάντως αυτόν θα έπαιρνα...
)
