Βασικές απορίες περί synthesis

[tragikos]

Καλησπέρα ξανά,

όντας νέος στο χώρο της ηλεκτρονικής σύνθεσης και των synths περνάω μια περίοδο αυτοεκπαίδευσης αν μπορώ να το πω έτσι.

Χρειάζομαι τη βοήθεια κάποιων πιο έμπειρων της κοινότητας (μην ανησυχείτε δεν θα ποστάρω βλακώδεις ερωτήσεις παρά μόνο ότι προκύπτει από πράγματα που δεν κατανόησα αφού τα διάβασα!)

Στο ψητό λοιπόν, μια απορία που μου έχει προκύψει είναι η διαφορά του Coarse Tuning από το FIne Tuning στους ταλαντωτές. Επίσης σε διάφορα emulated synths είδα ότι αλλού το knob του OSc έχει τριγύρω μόνο γραμμές, αλλού έχει ενδείξεις όπως 16,4, 8 κλπ (οκτάβες?)

Ευχαριστώ προκαταβολικά!

 

[Διαγραμμένο μέλος 6000]

Καλησπέρα ξανά,

όντας νέος στο χώρο της ηλεκτρονικής σύνθεσης και των synths περνάω μια περίοδο αυτοεκπαίδευσης αν μπορώ να το πω έτσι.

Χρειάζομαι τη βοήθεια κάποιων πιο έμπειρων της κοινότητας (μην ανησυχείτε δεν θα ποστάρω βλακώδεις ερωτήσεις παρά μόνο ότι προκύπτει από πράγματα που δεν κατανόησα αφού τα διάβασα!)

Στο ψητό λοιπόν, μια απορία που μου έχει προκύψει είναι η διαφορά του Coarse Tuning από το FIne Tuning στους ταλαντωτές. Επίσης σε διάφορα emulated synths είδα ότι αλλού το knob του OSc έχει τριγύρω μόνο γραμμές, αλλού έχει ενδείξεις όπως 16,4, 8 κλπ (οκτάβες?)

Ευχαριστώ προκαταβολικά!

Η ορολογία που αναφέρεις είναι αυτο-ερμηνευόμενη ως "Χονδροειδές Κούρδισμα" και "Λεπτοφυές Κούρδισμα". Ο λόγος που χρειάζονταν κάτι τέτοιο, είναι ότι την περίοδο των (πραγματικά) παλαιών συνθετητών, οι ταλαντωτές ξεκουρδιζόντουσαν ως απόρροια ακόμη και κλιματολογικών συνθηκών, συνεπώς έπρεπε να επανακουρδίζονται διαρκώς. Στην εποχή μας, το φαινόμενο έχει σχεδόν εκλείψει.

 

[jack2]

Στο ψητό λοιπόν, μια απορία που μου έχει προκύψει είναι η διαφορά του Coarse Tuning από το FIne Tuning στους ταλαντωτές. Επίσης σε διάφορα emulated synths είδα ότι αλλού το knob του OSc έχει τριγύρω μόνο γραμμές, αλλού έχει ενδείξεις όπως 16,4, 8 κλπ (οκτάβες?)

To Coarse Tuning και το  FIne Tuning ειναι ρυθμιστικα τονικοτητας του ταλαντωτη.

Το Coarse Tuning  "κουρδιζει" ανα οκταβες ή ημιτονια, ενω το  FIne Tuning ανα cents.

Ενδεικτικα:

1 octave = 12 semitones

1 Semitone = 100 cents

Οι ενδειξεις  16',4', 8' ειναι κουρδισμα ανα οκταβες  , τα συγκεκριμενα νουμερα χρησιμοποιουνται απο την εποχη των εκλησιαστικων οργανων και συμβολιζουν το μηκος του σωληνα που χρησιμοποιουσαν.

Πχ. οι νοτες της  χαμηλοτερης οκταβας  για να  μπορεσουν να αναπαραχθουν,  χρειαζοταν μεγαλο σωληνα 32 ποδια εξου και το 32' ως ρυθμιση χαμηλοτερης οκταβας. 

Ο λόγος που χρειάζονταν κάτι τέτοιο, είναι ότι την περίοδο των (πραγματικά) παλαιών συνθετητών, οι ταλαντωτές ξεκουρδιζόντουσαν ως απόρροια ακόμη και κλιματολογικών συνθηκών, συνεπώς έπρεπε να επανακουρδίζονται διαρκώς. Στην εποχή μας, το φαινόμενο έχει σχεδόν εκλείψει.

...trolleying?

 

[Διαγραμμένο μέλος 6000]

Τζάκ2, πόσα ακριβώς αναλογικά συνθ έχεις πιάσει με τα χέρια σου;

Έστω και με γάντια...;

Επίσης, ο άνθρωπος που πιστεύει ότι το tuning αφορά "τονικότητα", ας μην κάνει υποδείξεις σε άλλους.

Έχεις δίκηο (λέμε τώρα) για το μήκος των αυλών (σουλήνες έχει ο Πετζετάκης : http://www.petzetakis.gr/), βέβαια κάθε όργανο είναι διαφορετικό από το άλλο, αλλά ας μην κουλάμε στοις λεπτομαίρειαις.

 

[jack2]

Τζάκ2, πόσα ακριβώς αναλογικά συνθ έχεις πιάσει με τα χέρια σου;

Έστω και με γάντια...;

Συγχωρα με Τρολλευ, δεν μπορω να σε καταλαβω.

Τι σχεση εχει η ποσοτητα των αναλογικων συνθ που  εχω πιασει?

Επίσης, ο άνθρωπος που πιστεύει ότι το tuning αφορά "τονικότητα", ας μην κάνει υποδείξεις σε άλλους.

Ειλικρινα νομιζα οτι εκανες πλακα....

Τι υποδειξη εκανα ?

Τι ειναι το tuning ? Μη μου πεις ρυθμιση συχνοτητας  .... εννοειται οτι ειναι ... αλλα εφοσον προοριζεται για μουσικη και ο μουσικος παιζει νοτες,  τοτε ειναι "τονικοτητα" .

Έχεις δίκηο (λέμε τώρα) για το μήκος των αυλών (σουλήνες έχει ο Πετζετάκης : http://www.petzetakis.gr/), βέβαια κάθε όργανο είναι διαφορετικό από το άλλο, αλλά ας μην κουλάμε στοις λεπτομαίρειαις.

Δεν σε καταλαβαινω φιλε.

 

[Διαγραμμένο μέλος 6000]

Τι σχεση εχει η ποσοτητα των αναλογικων συνθ που  εχω πιασει

Τα παλιά αναλογικά σύνθ, ξεκουρδιζόντουσαν όταν άλλαζε η θερμοκρασία (στο περιβάλλον) και τα ποσοστά υγρασίας. Δεν υπάρχει κανένα trolleying,  είναι ένα απλό και πασίγνωστο γεγονός. Μπορείς να βρεις διάφορες μαρτυρίες επ' αυτού, και το έχω εμπειραθεί προσωπικά.

Τα υπόλοιπα άστα, απλώς ήθελα να σου πω ότι δεν είναι "σωλήνες" οι αυλοί του εκ/κου οργάνου, και - όχι - η λέξη τονικότητα δεν αναφέρεται στο κούρδισμα, απ' όσα λιγοστά αξιώθηκα να μάθω στην πολυτάραχη ζωή μου ως πράκτορας στην υπηρεσία της Αυτής Μεγαλειότητος.

 

[jack2]

απ' όσα λιγοστά αξιώθηκα να μάθω στην πολυτάραχη ζωή μου ως πράκτορας στην υπηρεσία της Αυτής Μεγαλειότητος.

Εμ πες το μου ετσι, για να καταλαβω!

 

[tragikos]

Ευχαριστώ πολύ για την απάντηση (και για τις εξτρα πληροφορίες!)

Άρα κάποια virtual synths που έχουν επιλογή Fine Tuning το έχουν για τη μοστρα ουσιαστικά??

Και μια και το έφερε η κουβέντα υπάρχει περίπτωση κάποια Virtual Synths να μην έχουν ρεαλιστική ανταπόκριση(δεν ξερω πως αλλιως να το πω) στα modulation? Γιατι πχ επαιζα με τους Osc στο Prologue του Cubase αλλα δεν άκουγα διαφορές όταν πείραζα τo tuning.

 

[jack2]

Άρα κάποια virtual synths που έχουν επιλογή Fine Tuning το έχουν για τη μοστρα ουσιαστικά??

Φυσικα και οχι, το fine tuning το χρησιμοποιεις για να κουρδισεις με ακριβεια τον ταλαντωτη,ειτε μονον του ειτε σε σχεση με καποιους αλλους ταλαντωτες.

π.χ. βαζοντας  2 ιδιους ταλαντωτες με λιγα cents ξεκουρδισμα, δημιουργεις ενα ενδιαφερον phasing εφφε.

Και μια και το έφερε η κουβέντα υπάρχει περίπτωση κάποια Virtual Synths να μην έχουν ρεαλιστική ανταπόκριση(δεν ξερω πως αλλιως να το πω) στα modulation? Γιατι πχ επαιζα με τους Osc στο Prologue του Cubase αλλα δεν άκουγα διαφορές όταν πείραζα τo tuning.

ΛΙγο δυσκολο, μαλλον πειραζες λαθος παραμετρο .

 

[Waterfall-K]

What Jack2 said.

Το Coarse Tuning και το Fine Tuning δεν ειναι εκει επειδη μερικα παλια αναλογικα synths ξεκουρδιζονται λογω αλλαγης θερμοκρασιας, υγρασιας κλπ, ειναι εκει για να αλλαζουν την τονικοτητα και το κουρδισμα των ταλαντωτων (Oscillators). Η πλειοψηφια των synths, αναλογικων και ψηφιακων, εχει Coarse και Fine Tuning.

Το Coarse Tuning συνηθως αλλαζει την τονικοτητα του oscillator κατα ενα ημιτονιο τη φορα προς τα κατω ή προς τα πανω, σε μια εκταση μερικων οκταβων, πχ, απο -48 ημιτονια εως +48 ημιτονια.

Το Fine Tuning κουρδιζει τον oscillator +- ενα ημιτονιο, συνηθως απο -64 εως +64 βηματα, αναλογα το synth. 

Οι αριθμοι 16', 8', 4' κλπ ειναι δανεισμενοι απο τις ενδειξεις που αναγραφονται πανω στα Stops (Drawbars στα Hammond organs) των εκκλησιαστικων οργανων (pipe organs) και αντιπροσωπευουν το μηκος των διαφορων σωληνων που παραγουν τον ηχο στα pipe organs. Το μηκος των σωληνων αυτων μετριεται σε ποδια, το 16' πχ σημαινει ενα σωληνα με μηκος 16 ποδια. Η τονικοτητα του καθε σωληνα εξαρταται απο το μηκος της, το 16' πχ ειναι το δευτερο Ντο σε ενα πληκτρολογιο 5 οκταβων. 

Ενα παραδειγμα για να καταλαβεις τι λεμε. Στην παρακατω εικονα βλεπουμε τα 9 Drawbars ενος Hammond Organ και τις νοτες που αντιστοιχουν

για το καθε Drawbar ξεχωριστα σε ενα πληκτρολογιο 5 οκταβων. Οι αριθμοι 16', 51/3', 8' κλπ αντιστοιχουν στο μηκος (μετρημενο σε ποδια) των_υποτιθεμενων_σωληνων ενος Hammond, ενω οι αριθμοι 1-8 κατα μηκος του καθε Drawbar δηλωνουν την ενταση του συγκεκριμενου Drawbar.

 

[tragikos]

m(_ _)m    Ευχαριστώ και για τις εγκυκλοπαιδικες πληροφοριες! 

Για ότι προκύψει ακόμα θα ρωτήσω!

Μολις τελειωσω την εκπαιδευση θα ετοιμάσω ένα συγκεντρωτικό thread με καπως τακτοποιημενες διαφορες πληροφοριες που βρηκα διαδικτυακα (videos, αρθρα, wiki κλπ) για να ειναι συγκεντρωτικος ενας πιο γραμμικος οδηγος αρχαριων με πληροφοριες αποκλειστικα διαδικτυακες!

 

[Διαγραμμένο μέλος 6000]

Άρα κάποια virtual synths που έχουν επιλογή Fine Tuning το έχουν για τη μοστρα ουσιαστικά??

YES,

Το Coarse Tuning και το Fine Tuning δεν ειναι εκει επειδη μερικα παλια αναλογικα synths ξεκουρδιζονται λογω αλλαγης θερμοκρασιας, υγρασιας κλπ, ειναι εκει για να αλλαζουν την τονικοτητα και το κουρδισμα των ταλαντωτων (Oscillators). Η πλειοψηφια των synths, αναλογικων και ψηφιακων, εχει Coarse και Fine Tuning.

Ναι, έχει, αλλά δεν χρειάζεται πλέον. Η μόνη περίπτωση που αλλάζουν το κούρδισμα οι πληκτράδες (το χοντρό, όχι το ψιλό) είναι για να συνοδεύσουν ευκολότερα κάποιον τραγουδιστή συνήθως, ο οποίος δεν μπορεί να τραγουδήσει στη σωστή τονικότητα του τραγουδιού.

...

...

...

Και το ξέρεις πολύ καλά.

Άντε, να σε δω να γράφεις ότι έχεις ποτέ κουρδίσει το συνθ σου πειράζοντας το προκειμένου να κουρδιστεί με.. ξέρω 'γω.. την κιθάρα.. άντε γράψτο... να γελάσωμε...

 

[infectme247]

YES,

Ναι, έχει, αλλά δεν χρειάζεται πλέον. Η μόνη περίπτωση που αλλάζουν το κούρδισμα οι πληκτράδες (το χοντρό, όχι το ψιλό) είναι για να συνοδεύσουν ευκολότερα κάποιον τραγουδιστή συνήθως, ο οποίος δεν μπορεί να τραγουδήσει στη σωστή τονικότητα του τραγουδιού.

Trolley, το βλέπεις καθαρά από την πλευρά του "live performance" το θέμα, ενώ αυτές οι παράμετροι είναι πιο χρήσιμες για sound design. Αλλιώς μιλάμε για απλό transpose.

Πχ. εγώ δεν θυμάμαι να *μην* έχω χρησιμοποιήσει το fine tuning σε κάποιο oscillator (μιλάμε φυσικά για απειροελάχιστο) όταν φτιάχνω κάποιο preset. Το φυσικό chorus που πετυχαίνεις με αυτόν τρόπο, ζωντανεύει αμέσως τον ήχο, όπως είπε και ο φίλος πριν.

Ή ακόμα και το coarse tuning... Τα πιο ενδιαφέροντα pads που έχω φτιάξει (σε τυπικό subtractive 2osc 1filter) έχουν τον ένα ταλαντωτή σε +7 ημιτόνια. Δεν είναι θέμα αρμονίας, είναι θέμα sound design. Ειδικά σε κυματομορφές με πλούσιες αρμονικές (πχ supersaw της roland) το αποτέλεσμα είναι μέρα με τη νύχτα χωρίς αυτό το tuning.

Ακόμα και σε fm synthesis, ποτέ δεν βάζω τον ένα συντελεστή πχ 1 και τον άλλο 2. Πάντα (για παράδειγμα) 0.998 και 2.003, αλλιώς ακούγεται πιο φλώρικο και από speaker κινητού 15ετίας.

Μπορεί αυτές οι ρυθμίσεις -όπως λες- να μπήκανε αρχικά για να διορθώνεις το κούρδισμα μέχρι να πιάσει θερμοκρασία το όργανο (το έχω διαβάσει παντού, μέχρι και ο κακός εξαερισμός του κουτιού λένε ότι επηρρέαζε) αλλά δεν πάει να πει ότι είναι άχρηστοι πλέον.

 

[Διαγραμμένο μέλος 6000]

Μπορεί αυτές οι ρυθμίσεις -όπως λες- να μπήκανε αρχικά για να διορθώνεις το κούρδισμα μέχρι να πιάσει θερμοκρασία το όργανο (το έχω διαβάσει παντού, μέχρι και ο κακός εξαερισμός του κουτιού λένε ότι επηρρέαζε) αλλά δεν πάει να πει ότι είναι άχρηστοι πλέον.

Όλα όσα έγραψες είναι πολύ σωστά και (βεβαίως) συμφωνώ.

 

[Waterfall-K]

YES,

NO.

Η μόνη περίπτωση που αλλάζουν το κούρδισμα οι πληκτράδες (το χοντρό, όχι το ψιλό) είναι για να συνοδεύσουν ευκολότερα κάποιον τραγουδιστή συνήθως, ο οποίος δεν μπορεί να τραγουδήσει στη σωστή τονικότητα του τραγουδιού.Άντε, να σε δω να γράφεις ότι έχεις ποτέ κουρδίσει το συνθ σου πειράζοντας το προκειμένου να κουρδιστεί με.. ξέρω 'γω.. την κιθάρα.. άντε γράψτο... να γελάσωμε...

Trolley, τα εχεις μπερδεψει. Αλλο Coarse Tuning, αλλο Fine Tuning και αλλο Transpose. Ξαναγραφω οτι "Το Coarse Tuning και το Fine Tuning δεν ειναι εκει επειδη μερικα παλια αναλογικα synths ξεκουρδιζονται λογω αλλαγης θερμοκρασιας, υγρασιας κλπ, ειναι εκει για να αλλαζουν την τονικοτητα και το κουρδισμα των ταλαντωτων (Oscillators). "

Το Coarse Tuning και το Fine Tuning δεν εχουν καμια σχεση με το ξεκουρδισμα/κουρδισμα των ταλαντωτων οταν αυτοι πανε out of tune λογω θερμοκρασιας ή αλλων συνθηκων, αυτες οι ρυθμισεις ειναι εκει εξ αρχης για "sound design" οπως εγραψε κι ο infectme247. Για παραδειγμα, 2 ταλαντωτες κουρδισμενοι ο ενας μια οκταβα πανω ή κατω απο τον αλλον, ή 2 ταλαντωτες κουρδισμενοι ελαφρως με Fine Tuning, ο ενας πχ με Fine Tuning στο -1 και ο αλλος στο +1 παραγουν εναν πιο "fat/chorused" ηχο. Αν χρησιμοποιησεις για παραδειγμα το Coarse Tuning σε ενα synth με 3 ταλαντωτες, αφησεις τον πρωτο στο 0, τον δευτερο στο +4 και τον τριτο στο +7, και πατησεις μετα το Ντο, θα ακουσεις την συγχορδια Ντο ματζορε.

Για το κουρδισμα των παλιων αναλογικων synths υπαρχουν διαφοροι τροποι, στα παλια synths αυτο γινεται απο τεχνικο ανοιγοντας το synth και ρυθμιζοντας τα trim pots με κατσαβιδι και τη βοηθεια ενος Oscilloscope. Μερικα πιο συγχρονα αναλογικα, οπως το Alesis Andromeda, ρυθμιζουν το κουρδισμα τους αυτοματα. 

 

[tragikos]

Οπότε συνεχίζοντας απο αυτά να ρωτήσω:

Ας πουμε για παραδειγμα στον Οscillator 1 σε ενα συνθ, επιλεγω sine wave kai  με το knob tou Coarse Tuning μια χαμηλη οκταβα, και παλλεται πχ στα 80Ηz. Αυτο σημαινει:

1) οτι ο ταλαντωτης θα παραγει αυτη τη συχνοτητα στο μεσαιο Ντο, και σε καθε αλλο πλήκτρο που πατάω θα κανει αυτόματα ο ταλαντωτης coarse tuning ανα ημιτόνιο;

2) εαν πειραξω το Knob tou fine tuning αυτο σημαινει οτι προσθετει ή αφαιρεί cents από τον τόνο που έχω ορίσει στο πρώτο βήμα με το coarse tuning??

 

[Waterfall-K]

Οταν αλλαζεις την τιμη του Coarse Tuning, αλλαζει η τονικοτητα του ταλαντωτη σε ολο το πληκτρολογιο. Το πως αλλαζει εχει να κανει με το συγκεκριμενο synth, μερικα αναλογικα synths αλλαζουν την τονικοτητα μια οκταβα τη φορα, τα περισσοτερα_αν οχι ολα_digital synths αλλαζουν την τονικοτητα ενα ημιτονιο τη φορα. Παρα πολλα synths εχουν την δυνατοτητα να "κλειδωνουν" τον ταλαντωτη σε μια νοτα σε ολο το πληκτρολογιο, ετσι οποια νοτα κι αν πατησεις θα ακους παντα την Χ νοτα που εχεις "κλειδωσει" τον ταλαντωτη απο πριν. Υπαρχει επισης η δυνατοτητα να αλλαζει αυτοματα και με τυχαια σειρα η τονικοτητα του καθε ταλαντωτη καθε φορα που πατας ενα πληκτρο, πατας το C πχ και ακους E, το ξαναπατας και ακους Α, κλπ. Μπορεις να κανεις τρελα εφφε με τα παραπανω. Ολα αυτα κυριως στα digital synths φυσικα.

Το Fine Tuning αλλαζει την τονικοτητα σε cents οπως ειπαμε, και ακολουθει φυσικα την τονικοτητα που εχει εκεινη την στιγμη ο ταλαντωτης σου στο Coarse Tuning.

 

[tragikos]

Οταν αλλαζεις την τιμη του Coarse Tuning, αλλαζει η τονικοτητα του ταλαντωτη σε ολο το πληκτρολογιο. Το πως αλλαζει εχει να κανει με το συγκεκριμενο synth, μερικα αναλογικα synths αλλαζουν την τονικοτητα μια οκταβα τη φορα, τα περισσοτερα_αν οχι ολα_digital synths αλλαζουν την τονικοτητα ενα ημιτονιο τη φορα. Παρα πολλα synths εχουν την δυνατοτητα να "κλειδωνουν" τον ταλαντωτη σε μια νοτα σε ολο το πληκτρολογιο, ετσι οποια νοτα κι αν πατησεις θα ακους παντα την Χ νοτα που εχεις "κλειδωσει" τον ταλαντωτη απο πριν. Υπαρχει επισης η δυνατοτητα να αλλαζει αυτοματα και με τυχαια σειρα η τονικοτητα του καθε ταλαντωτη καθε φορα που πατας ενα πληκτρο, πατας το C πχ και ακους E, το ξαναπατας και ακους Α, κλπ. Μπορεις να κανεις τρελα εφφε με τα παραπανω. Ολα αυτα κυριως στα digital synths φυσικα.

Το Fine Tuning αλλαζει την τονικοτητα σε cents οπως ειπαμε, και ακολουθει φυσικα την τονικοτητα που εχει εκεινη την στιγμη ο ταλαντωτης σου στο Coarse Tuning.

κομπλε με αυτο το επιασα

να διατυπωσω ισως καλυτερα την πρωτη ερωτηση η να δωγ αν καταλαβα καλα

οταν ρυθμιζουμε τον ταλαντωτη αυτη η συχνοτητα που του εχουμε ορισει (ας πουμε οτι δεν ειναι κλειδωμενο το knob tou coarse se octaves) αφορα το κυμα που θα παραγει σε καποιο συγκεκριμενο πληκτρο?

η μαλλον για να ρωτησω πιο συγκεκριμενα βαζω τον ταλαντωτη στα 783,25 KΗz, otan patiso ti mesaia ΛΑ δεν θα παραξει κυμα 440 Hz? Αρα το κουρδισμα που του εκανα που βρισκει εφαρμογή(ως προς την παραγωγη του ηχου παντα οχι για modulation)

 

[Waterfall-K]

Μη μπερδευεσαι με Ηz και KΗz, αυτα ειναι τεχνικα θεματα και δεν αφορουν τους μουσικους. Το Coarse Tuning αλλαζει την τονικοτητα του ταλαντωτη σε ολο το πληκτρολογιο. Για παραδειγμα, αν βαλεις τον ταλαντωτη στο +2 και πατησεις την Ντο, οποιαδηποτε Ντο, θα ακουσεις την Ρε, και αν βαλεις τον ταλαντωτη στο -2 και πατησεις την Ντο θα ακουσεις την Λα διεση. Ολες οι νοτες του πληκτρολογιου αλλαζουν +-2 ημιτονια με τις παραπανω ρυθμισεις.

 

[tragikos]

Μη μπερδευεσαι με Ηz και KΗz, αυτα ειναι τεχνικα θεματα και δεν αφορουν τους μουσικους. Το Coarse Tuning αλλαζει την τονικοτητα του ταλαντωτη σε ολο το πληκτρολογιο. Για παραδειγμα, αν βαλεις τον ταλαντωτη στο +2 και πατησεις την Ντο, οποιαδηποτε Ντο, θα ακουσεις την Ρε, και αν βαλεις τον ταλαντωτη στο -2 και πατησεις την Ντο θα ακουσεις την Λα διεση.

OK σε ευχαριστω

απο οτι καταλαβαινω στην παραγωγη ενος δικου μας ηχου και οχι preset μας ενδιαφερι πιο πολυ το relative κουρδισμα μεταξυ δυο ή περισσωτερων ταλαντωτων και οχι οι απολυτες συχνοτητες