Σταύρο, thx για τα καλά σου λόγια.
Έχω σπουδάσει κλασική φιλολογία και ασχολούμαι με τη γλώσσα και τα κείμενα 20 χρόνια. Στις σπουδές μου έκανα γλωσσολογία σε κάθε εξάμηνο.
Καλό είναι να έχουμε άποψη περί παντός επιστητού (και εγώ το κάνω γιατί έτσι πρέπει να κάνουν οι υπεύθυνοι πολίτες, να είναι ενήμεροι και για τα μποζόνια και για όλα), αλλά πάντοτε να κρατάμε μια πισινή για πράγματα που δεν είναι απολύτως το αντικείμενό μας.
Η επιχειρηματολογία σου προέρχεται από μια σειρά κειμένων που έχουν κυκλοφορήσει μέσω email και διαδικτύου. Μπορώ να σου πω καταρχήν ότι όλα όσα αναφέρει αυτή η επιχειρηματολογία είναι λάθος. Βέβαια δεν φταις εσύ που τα αναπαράγεις αφού τα σχετικά κείμενα τα αναπαράγουν έγκριτα έντυπα, ακόμη και υπουργοί ή και μέλη της Ακαδημίας Αθηνών!
Ποτέ καταρχήν ο Μπιλ Γκέιτς δεν έκανε καμία τέτοια δήλωση για τη γλώσσα μας. Πρόκειται περί κατασκευασμένης φήμης. Παλιότερα κυκλοφορούσε ένα άλλο κείμενο (πολύ παρόμοιο με αυτό του Καραπιστόλη από το οποίο πήρες στοιχεία) που απέδιδε αντίστοιχες δηλώσεις για την ανωτερότητα της ελληνικής στον πρόεδρο της Apple Σκάλι. Φυσικά δεν υπήρξαν ποτέ αυτές οι δηλώσεις. Το κείμενο παρουσίαζε τον Σκάλι να έχει κάνει αυτές τις δηλώσεις σε μια εποχή που είχε ήδη φύγει 7 χρόνια από το τιμόνι της Apple.
Δεύτερον δεν υφίσταται ο όρος μαθηματική δομή της γλώσσας. Στη γλωσσολογία δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Πρόκειται για γυαλιστερή, μαρκετινίστικη ορολογία του κειμένου, με σκοπό να εντυπωσιάσει.
Και τι σημαίνει ακριβώς μαθηματική δομή; Λογική δομή; Μα όλες οι γλώσσες ανεξαιρέτως έχουν σαν βάση τους λογικές διεργασίες που είναι αποτέλεσμα μιας (απολύτως ισοδύναμης σε κάθε άνθρωπο) εγκεφαλικής δυνατότητας.
Ακόμη: το πιρούνι προέρχεται από τα ελληνιστικό περόνιο που σημαίνει μικρή περόνη, καρφάκι. Η λέξη περόνη τώρα, όντως προέρχεται από το πείρω, αλλά σε πολύ παλιότερο στάδιο της γλώσσας, τόσο παλιότερο που αποκλείεται να βγαίνει η λέξη πιρούνι από αυτό. Και εδώ είναι που πρέπει να έχεις σπουδές για να καταλάβεις τη διάκριση. Άσε που (για να μη μπω σε ειδικές λεπτομέρειες πολύ κουραστικές) τα ουσιαστικά που προέρχονται από τη ρίζα αυτή δεν έχουν ει, αλλά απλώς ε. Παράδειγμα πέρας, περόνη (και όχι πείρας, πειρόνη). Και αφού είναι περόνιο, το βραχύ ε στο Μεσαίωνα μπορεί να μεταπίπτει μόνο σε βραχύ ι και όχι σε μακρό όπως το ει.
Επειδή όχι τώρα αλλά εδώ και 300 χρόνια σχεδόν, η ελληνική γλώσσα αποτελεί πεδίο πολιτικής διαμάχης, υπάρχουν πολλές απόψεις για τη γλώσσα που είναι απολύτως αντιεπιστημονικές και στην ουσία συνιστούν πολιτικές τοποθετήσεις.
Οι τοποθετήσεις αυτές ξεκινούν από το αποτέλεσμα (ότι είμαστε οι πιο γαμάτοι και οι πιο αρχαίοι από όλους, και έχουμε την πιο γαμάτη και αρχαία γλώσσα) και μετά ψάχνουν, συνειδητά ή μη, επιχειρήματα για να το στηρίξουν. Πρόκειται για το αντίστροφο της επιστήμης.
Αγαπώ πολύ την αρχαία γλώσσα. Μου αρέσει (και ξέρω) να χρησιμοποιώ τα στοιχεία της που μπορούν να ενταχθούν στη σημερινή ελληνική. Είναι κάτι που απαιτεί γνώση για τη γλώσσα αλλιώς τα λάθη είναι αναπόφευκτα. Και ο λόγος που γίνονται τόσα λάθη στους αρχαιοπρεπείς τύπους είναι ότι δεν είναι ζώντες αλλά στερεότυποι πλέον, παγιωμένες εκφράσεις.
Τι σημαίνει ζωντανή γλώσσα κατ' εσέ εξάλλου; Το να αναγνωρίζεις κάποιες λέξεις; Και οι Ισπανοί αναγνωρίζουν κάποιες λατινικές λέξεις αλλά λατινικά δεν μιλάνε (και πώς να το κάνουν αφού έχουν παύσει να μιλιούνται καμιά χιλιάρα χρόνια). Πόσο μάλλον τα λατινικά της εποχής του Ιουλίου Καίσαρα.
Έπειτα για σκέψου. Είναι αδύνατο να κάνεις λάθος στον αόριστο έτρεξες (νέα ελληνικά). Αλλά όλοι κάνουν λάθος τις αυξήσεις στο απηύδησα του ρήματος απαυδώ. Λένε έχω απηυδήσει ενώ το σωστό θα έπρεπε να είναι έχω απαυδήσει, αφού στον παρακείμενο η αύξηση φεύγει. Θα έλεγες ποτέ ήτρεξες;
Τα λάθη αυτά προέρχονται από το γεγονός ότι η αρχαία γλώσσα δεν είναι πια ζωντανή. Αν ήταν ζωντανή, θα είχαμε όλοι 20 στο σχολείο.
Αναγνωρίζω τη σχέση της αρχαίας γλώσσας με τη σημερινή, που είναι σχέση προγόνου-απογόνου, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η αρχαία γλώσσα ζει, όσο και αυτό αν μας αρέσει ή μας εμπνέει ή μας κολακεύει σαν σκέψη.
Υ.Γ. Όσο το έγραφα πρόσθεσε την απάντηση του ο Ριχάρδος (καρντάσι φιλόλογος
, που με βρίσκει απολύτως σύμφωνο.
Υ.Γ. 2. Σταύρο, η άποψη Ισπανού γλωσσολόγου που παραθέτεις δεν έχει διατυπωθεί έτσι αλλά με τρόπο πολύ πιο επιστημονικό. Διότι έτσι όπως είναι, γλωσσολογικά δεν στέκει.
Και πάλι όμως ΠΡΟΣΟΧΗ: όταν οι ξένοι (όλοι οι Δυτικοευρωπαίοι) μιλούν για ελληνικά, αναφέρονται στην αρχαία γλώσσα. Άλλο Greek και άλλο modern Greek. Kαι το λεξικό που φτιάχνει ο Adrados to DGE ή DICCIONARIO GRIEGO-ESPANOL (στο πλαίσιο του οποίου αναφέρθηκε στα ελληνικά) περιλαμβάνει λήμματα από τον 13ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 8ο μ.Χ. Δεν αφορά τη νεοελληνική. Τα ίδια διαστήματα καλύπτει το καλύτερο λεξικό το είδους, το LSJ, και πάλι μιλά για Greek Language αναφερόμενο στην αρχαία γλώσσα.
