Pulboost - Ενα DIY Treble Booster βασισμένο στο Pultec EQP-1

odis13

Βινταζολάγνος
Θρύλος του Noiz
Σας άφησα ενα μικρό tease το πρωί, επανέρχομαι με λεπτομέρειες σχετικά με το τελευταίο μου project - ένα treble booster πεταλάκι εμπνευσμένο απο το θρυλικό Pultec.

Nα το πάρουμε απο την αρχή, για όσους δεν γνωρίζουν. Το Pultec EQP-1A είναι ενα all time classic στουντιακό EQ μηχάνημα απο τη δεκαετία του '50. Πρόκειται για ένα αρκετά ιδιόμορφο equaliser, με passive φίλτρα, που έγινε διάσημο για τη δυνατότητα του να τονίζει ψηλές συχνότητες χωρίς να γίνεται harsh, και γενικά το πως "ομόρφαινε" το σήμα χάρη στο λαμπάτο ενισχυτικό κύκλωμα του. Συν το διάσημο τρικ όπου με συγκεκριμένες ρυθμίσεις μπορούσες να κάνεις μια τρομερά χρήσιμη "βύθιση" στα χαμηλομεσαία που έγινε σήμα κατατεθέν σε άπειρες παραγωγές.

pultec_eqp_1a_blog_v2.jpg


Συνεχίζει να είναι παρών σε άπειρα setup, είτε σε hardware υλοποίηση (εκ των οποίων υπάρχουν ενα σωρό πέραν του original) είτε ως plugin (όπου πάλι το έχουν κυκλοφορήσει η σαρα και η μάρα). Δε σας ζαλίζω παραπάνω με το original, υπάρχουν ΑΠΕΙΡΑ βιντεάκια για το πως και τι, και συνιστώ σε όσους ασχολούνται με το home stuio-ι-λικι να βρούνε ενα plugin να δοκιμάσουν (υπάρχουν κανα δυο free πολύ τίμια, κατα την ταπεινή μου γνώμη).

Το μηχάνημα αυτό έχει πρακτικά 3 τμήματα: ένα (διπλό) φίλτρο που σου επιτρέπει να κόψεις/μπουστάρεις μπάσα, ένα που μπουστάρει τα πρίμα (με εξτρα παραμετροποίηση για το πλάτος του φίλτρου), και ένα τελευταίο που κόβει τα ψηλά ψηλά πρίμα. Εμένα κάπως μου έκατσε η ιδέα ότι θα ήθελα να έχω αυτό το 2ο κομμάτι, το treble boost κύκλωμα, σαν πεταλάκι στα πόδια μου. Χρησιμοποιώ για χρόνια ένα παραμετρικό artec single-band eq, και η πιο συχνή χρήση που του κάνω είναι σαν treble booster. 'Οχι σαν παραδοσιακό ακραίο TB που κάνει τον ενισχυτή να κλατάρει, αλλά σαν πιο διακριτικό touch που έρχεται να σώσει μια κατάσταση λασπουριάς και θαμπάδας, ειδικά όταν παίζω με τυχαίους αμφιλεγόμενους ενισχυτές σε πρόβες, jams κλπ.

Σ.τ.Μ.: υπάρχει ήδη ένα Pultec αντίγραφο, του πλήρους μαραφετιού και "μεταφρασμένο" για κιθαριστική χρήση, απο την Original Effects αλλά κάνει 425 ευ΄ρα, συν οτι εγώ ήθελα το treble boost συγκεκριμένα.

Ξεκίνησα λοιπόν να σχεδιάσω και να φτιάξω αυτό το πράμα. Είχα καμια δεκαριά χρόνια να ασχοληθώ με DIY πεταλάκια, και άλλα τόσα να τρέξω SPICE αναλύσεις κλπ αλλά λέω σιγά μωρέ πάμε και όπου βγει.

Ξεκίνησα απο το EQ κύκλωμα του Pultec, απομόνωσα το 2ο τμήμα που με ενδιέφερε (το κύκλωμα "βλέπει" μονιμα το 1ο και 3ο τμήμα σαν να ήταν με τα controls στο 0 μονιμα) και του έκανα κάποιες αλλαγές στις συχνότητες του φίλτρου. Το original έφτανε μέχρι τα 16kHz, που είναι λίγο υπερβολικά ψηλά για κάτι που θα παίξει μπροστά σε ενισχυτή κιθάρας, οπότε πήγα για 6 επιλογές: 1.5, 2, 2.5, 3, 4 και 5 kHz.

Σ.τ.Μ. #2: κααααααααποτε αν κάτσω να μελετήσω κανα mk II version ίσως κοιτάξω να κάνω μια πιο "'έξυπνη" επιλογή συχνοτήτων συγκεκριμένα για χρήση με κιθάρα.

Screenshot 2026-10-14 120356.png


'Εφτιαξα ενα μικρό input buffer καθώς και ενα μετέπειτα ενισχυτικό στάδιο για make-up gain. Το original Pultec είχε ένα πολύ έξυπνα σχεδιασμένο λαμπάτο ενισχυτή εδώ, που του προ΄σεδιδε και μεγάλο μέρος του ηχητικού χαρακτήρα του. Προφανώς αυτό το πράμα δε μπορεί απλά να μπεί σε ενα πεταλάκι με 9V τροφοδοσία, οπότε σχεδίασα ένα απλό clean boost κύκλωμα, σαν αυτό του MXR Micro Amp, με OPA2134PA τελεστικό. Φρόντισα να έχει γύρω στα 12dB παραπάνω gain απο το insertion loss του φίλτρου, ώστε να μπορεί το πεταλάκι να χρησιμοποιηθεί και σαν καθαρό, flat boost χωρίς το φίλτρο. Το volume control είναι στημένο να δίνει περίπου unity gain στο 12 o'clock με το boost κλειστό, και υπάρχει αρκετό headroom ώστε να μη παραμορφώνει το πετάλι ακόμα και αν τσιταρεις και το boost και το volume.

Σ.τ.Μ. #3: αν υπάρξει περαιτέρω χρόνος για πειράματα ίσως σκεφτώ μια σχεδίαση που να προσεγγίζει κάπως παραπάνω τον χαρακτήρα του amp του Pultec στο μέλλον.

Αφού έγινε το σχέδιο στο LTspice και τα simulations δείχνανε...λογικά, ξεκίνησα να δουλέυω το layout με ένα προγραμματάκι ωραίο που βρήκα, το DIYLC. 'Εκανα τα ψώνια μου για υλικά και ξεκίνησα το στήσιμο.

Screenshot 2026-10-14 135716.png

Σ.τ.Μ. #4: εδώ η λογική λέει οτι πρώτα στήνεις ένα πρωτότυπο σε breadboard και βλέπεις τι δουλεύει και τι όχι, αλλά αυτά είναι λεπτομέρειες.

'Εφαγα κανα δυο απογεύματα με το κολλητήρι στο χέρι και το έστησα, δε σας δείχνω εσωτερικό γιατί οι κολλήσεις και το cable management ειναι απλά σε ντροπιαστικό επίπεδο, ας πούμε απλώς ότι δεν πιστε΄΄υω οτι τελικά κατάφερα να το χωρέσω στο κουτάκι που πήρα, ήμουν πραγματικά σίγουρος οτι θα πήγαινα κάδο. Το οποίο κουτάκι παρεπιπτόντως το προμηθεύτικα ως μέρος ενός πλήρους DIY Klon-clone kit απο το temu, γιατί ήταν πιο φτηνό απο το να αγοράσω το κουτάκι μόνο του απο Γερμανία. Μια έξτρα τρύπα για το rotatry switch που επιλέγει τη συχνότητα του φίλτρου, ένα primer spray και έτοιμοι.

To μέγα σοκ δε ήταν όταν το συνέδεψα και με την πρώτη ΔΟΥΛΕΨΕ, και ΣΩΣΤΑ μάλιστα, πράγμα που για δικό μου project είναι ανήκουστο αλλά here we are, it's alive!

Pulboost mk I λοιπόν!

PXL_20261013_192955834.jpg



Σας έφτιαξα ένα μικρό βιντεάκι που παίζω με τις ρυθμίσεις για να πάρετε μια ιδέα τι κάνει, δεν είναι το πιο εντυπωσιακό πράμα έβερ αλλά είμαι 100% ότι θα γίνει αναπόσπαστο μέρος του rig, ήθελα διακαώς ένα ευέλικτο treble-specific EQ και έχει κάτσει γάντι, θα με χτυπούσα στην πλάτη αλλά έχω πιαστεί, τι να κάνουμε.



Με το που μπεί στο peadlboard θα επανέλθω με κλιπάκια εν δράσει με τα υπόλοιπα.



Εdit: ξέχασα να αναφέρω, αν θέλει κάποιος τεχνικές λεπτομέρειες, το κύκλωμα κλπ, προφανώς ask away.
 
Καλά σίγουρα, η δουλειά μπορεί να γίνει με πολλών ειδών EQ πετάλια. Απλά είναι το θέμα του πως λειτουργεί το καθένα και τι σε βολεύει, τι δουλειά θες να κάνει (θες γρήγορο και εύκολο tone shaping, θες κατι σαν ευρυ ομορφάιζερ ή θες κάτι χειρουργικό, πλήρες range ή στοχευμένο?).

Και στην τελική το πως ακούγεται, όσο αυτό μπορεί να είναι παράγωντας σε ένα ΕQ (που απο τη στιγμή που μπαίνουν προενισχυτικά στάδια κλπ είναι ένας παράγοντας όπως και να το κάνουμε).

'Ενα Boss GE-7 πχ, το αρχετυπο του guitar eq pedal, σου δίνει 7 φίλτρα ενεργά, δηλαδή μπορούν να κάνουν και boost και cut σε κάθε συχνότητα, και έχει 3 bands σε αυτό το range (1.6, 3.2, 6.4k). Με αυτά τα τρία μπορείς να κάνεις πολλά πράματα, και ακόμα παραπάνω αν παίξεις και με τα υπόλοιπα 4. Μπορω΄ να κάνω χίλια δυο πράματα που είναι εκτός φάσματος του Pulboost.

1791985724265.png


Aπο την άλλη αν και στο Pulboost έχω μόνο ένα φίλτρο, το έχω σε 6 πιθανές συχνότητες στο range που με ενδιαφέρει αντι για 3, και -σημαντικό- μπορώ να παίξω με το bandwidth του φίλτρου, που δε θα μπορούσα να το κάνω με το Boss.

Στο Artec που είχα μέχρι χτές, είχα θεωρητικά τον ίδιο έλεγχο - ένα φίλτρο, με adjustable gain, bandwidth και center frequency, με συνεχές έλεγχο απο μπάσα μέχρι πρίμα μάλισατα και όχι μόνο 6 preset frequencies, και makeup gain μετά. Θεωρητικά, κάνει ότι κάνει και το Pulboost μου και ακόμα παραπάνω.

1791985857199.png


'Eλα όμως που δεν ακούγεται το ίδιο ωραίο! Μέσα σε 2 λεπτά με το Pulboost είχα βγάλει εναν τονισμό στα πρίμα που ήταν πα-νε-μο-ρφος, για τα δικά μου γούστα τουλάχιστον, και ποτε, μα ποτέ δεν είχα καταφέρει τόσο καλό αποτέλεσμα με το artec, έ΄ξυνε αισθητά. Συν οτι σαν μπούστ μόνο του ήταν λιγότερο διαφανές και με αδιάφορο χαρακτήρα.

Καθόλου κακό για τα λεφτά του, ειδικά αν σκεφτείς ποσο χρήσιμο είναι ένα παραμετρικό φίλτρο και τις ελάχιστες επιλογές που κυκλοφορούν. Αλλά τώρα με το Pulboost απλά δεν παίζει να ξαναμπεί σε πεταλιέρα, το έσβησε πανηγυρικά.

Η Ibanez βγάζει ένα που φαίνεται ελβετικός σουγιάς, και δεν είναι και ακριβό. Πέντε φιλτρα ενεργά, με παραμετροποιήσιμο κέντρο και πλάτος. Αλλά δεν το έχω ακούσει απο κοντά.

1791986377487.png



Kαι η Empress βγάζει παραμετρικό με 3 φίλτρα, αλλά κάνει 3 φορές όσο το Ibanez. Και μετά υπάρχουν και δυνατότητες για preset (έχει η Source Audio ενα φοβερό και η Boss το γομάρι το EQ-200) και στοχευμένα για μεσαία υπάρχουν (η ΟΕ βγάζει πχ ένα κλώνο ενός άλλου Pultec eq μηχανήματος που ήταν μόνο για μεσαία), ότι φανταστείς βρίσκεις.
 
Last edited:
Άκουσα όλα το βίντεο, αγαπημένο tone για φάνκι στακάτα στο 6:27 και μετά στο very end του βίντεο για αρπίσματα του πήγαινε ο πιο ογκώδης ήχος. Πετυχημένο diy! Άκουσα με το volume του κινητού στο μαξ και πάλι δεν με πείραξαν τα πρίμα, η απόδειξη περί μη-ξυρίσματος που είπες. Κάνε copyright τον όρο omorfizer χθες!
 
Last edited:
Φοβερή ιδέα και θα είναι ακόμη πιο χρήσιμο νομίζω σαν τελικό tone shaping σε ampless πεταλιέρες. Εγώ τουλάχιστον θα το αγόραζα.

Το απίθανο δε θα ήταν να μπει και ένα boost/cut στις μπάσες/χαμηλομεσαίες συχνότητες 50-100-180-330 ας πούμε.
 
Φοβερή ιδέα και θα είναι ακόμη πιο χρήσιμο νομίζω σαν τελικό tone shaping σε ampless πεταλιέρες. Εγώ τουλάχιστον θα το αγόραζα.

Ναι αμε, μια χαρά θα μπορούσε να μπεί εκεί. Με μόνο πιθανό caveat στο παρών σχέδιο το headroom, ίιιιιισως υπάρχουν θεματάκια λόγω της 9V τροφοδοσίας αν μπει μετά απο κάποιο modeller που δίνει μπαμπάτσικο line-level output. Που και αυτό διορθώνεται προφανώς αν είναι θέμα, υπάρχουν τρόποι.


Το απίθανο δε θα ήταν να μπει και ένα boost/cut στις μπάσες/χαμηλομεσαίες συχνότητες 50-100-180-330 ας πούμε.

Και αυτό επίσης εύκολα γίνεται, θα μπορούσα κάλλιστα να έχω διαλέξει αυτό το πρώτο section με το διπλό boost/cut φίλτρo (passive "boost" σε εισαγωγικά). Προσωπικά παίζω με κιθάρες που δεν έχουν τρομερά πολλά μπάσα (telecasters και sg με P90s κυρίως, και στην μια humbucker κιθάρα που ενίοτε χρησιμοποιώ έχω on-board active bass control), και στον ενισχυτή τα μπάσα πάντα είναι κομμένα αρκετά οπότε δεν μου ήταν και τόσο χρήσιμο το low-end κομμάτι.

Τώρα αν τα θες και τα δυο μαζί επίσης γίνεται πολύ εύκολα, απλά ξεφεύγει το μέγεθος, και καθαρά για πρακτικούς λόγους εκεί θα κοίταγα κάτι έτοιμο (πχ το ΟΕ) παρά ιδιοκατασκευή.
 
Προσωπικά παίζω με κιθάρες που δεν έχουν τρομερά πολλά μπάσα
Δεν το πρότεινα για να κόβεις μπάσα. Το πρότεινα για να προσθέτεις μπάσα (στα 50-100) ή να κόβεις "boxiness" (στα 180-330 Hz) το οποίο μου φαίνεται πολύ πρακτικό, ιδιαίτερα για μικρούς 1x12 που είναι και της μόδας και που έχουν μπόλικα τέτοια θέματα ισχνών χαμηλών και boxy χαμηλομεσαίων.

Με ένα knob για συχνότητες και άλλο ένα το οποίο θα είναι ταυτόχρονα boost/cut.
 
Δεν το πρότεινα για να κόβεις μπάσα. Το πρότεινα για να προσθέτεις μπάσα (στα 50-100) ή να κόβεις "boxiness" (στα 180-330 Hz) το οποίο μου φαίνεται πολύ πρακτικό, ιδιαίτερα για μικρούς 1x12 που είναι και της μόδας και που έχουν μπόλικα τέτοια θέματα ισχνών χαμηλών και boxy χαμηλομεσαίων.

Α ναι got you, θα ήταν χρήσιμο αυτό. Πρακτικά είναι το κλασσικό τρικ του Pulteq, και μπορείς φαντάζομαι με λίγο πειραματισμό να το φέρεις κάπου πιο χρήσιμα (συχνοτικά) για κιθάρα απ'οτι είναι το original για γενική χρήση.


Με ένα knob για συχνότητες και άλλο ένα το οποίο θα είναι ταυτόχρονα boost/cut.

Αυτό το τελευταίο ίσως είναι λίγο πιο δύσκολο να γίνει με ένα knob μόνο. Τα φίλτρα του Pultec δεν είναι ακριβώς κλασσικά RC lowpass/bandpass φίλτρα, είναι παθητικά resonant peak φιλτρα.

'Οταν το boost knob είναι στο 0, το σήμα περνάει απο το pot σχετικά ανενόχλητο. 'Οσο το ανεβάζεις, το pot "κόβει" σήμα ενώ το LC resonant path του φίλτρου επιτρέπει σε κάποιες συχνότητες (αυτές του band) να "προσπεράσουν" το pot. 'Eτσι καταλήγεις να έχεις συγκριτικά boost στο band που σε ενδιαφέρει.

Για να κάνει cut αυτό το φίλτρο, αλλάζεις λίγο την τοπολογία του και το στήνεις ώστε το LC μονοπάτι αυτή τη φορά αντί να παρακάμπτει το pot να δίνει μια διέξοδο χαμηλότερου impedance προς τη γείωση. Οπότε όσο ανεβάζεις το control, οι συχνότητες του band βρίσκουν μια όλο και προτιμότερη διαδρομή προς τον Καιάδα, οπότε και έχεις attenuation.

Για αυτό και ήταν δύο διαφορετικά knob τα φίλτρα του πρώτου τμήματος του Pultec, και ας χρησιμοποιούσαν το ίδιο σετ LC. Δεν είναι τόσο απλό δηλαδή να τα συνδυάσεις σε ένα control όπως θα είχες πχ το gain σε ενα active φιλτρο να πηγαίνει απο -16bB σε +16dB.

Θα μπορούσες απο την άλλη να έχεις το LC path και με ένα dual-gang ποτενσιόμετρο να προσθέτεις ή να αφαιρείς το σήμα του LC path απο το συνολικό. Προυποθέτει ένα active summing στάδιο αυτό, οπότε γίνεται λίγο πιο περίπλοκο και δεν θα είναι ακριβώς ακριβώς το ίδιο, αλλά θα δουλεψει μάλλον.

Και τώρα που το σκέφτομαι, ένα τέτοιο κύκλωμα με ένα level pot, ένα συνδυαστικό boost/cut dual gang και 3 συχνότητες, για να βάλουμε ΄ένα μικρό 3θέσιο αντί για rotary, μάλλον θα χωρούσε και σε ένα πιο standard size κουτάκι.

LowPul? Πως να το πούμε? :unsure: :)
 
Ωραία και μαθαίνω όσο μπορώ, γιατί είμαι άσχετος από εξισώσεις Μάξγουελ και ύστερα.

Θα είχε πλάκα Οδυσσέα να γράψεις τα πάντα ελληνικά, pots, capacitors κτλ. Με αρχής γενομένης το "gain" ως "κέρδος". 😅
 
'Οταν το boost knob είναι στο 0, το σήμα περνάει απο το pot σχετικά ανενόχλητο. 'Οσο το ανεβάζεις, το pot "κόβει" σήμα ενώ το LC resonant path του φίλτρου επιτρέπει σε κάποιες συχνότητες (αυτές του band) να "προσπεράσουν" το pot. 'Eτσι καταλήγεις να έχεις συγκριτικά boost στο band που σε ενδιαφέρει.
Για να κάνει cut αυτό το φίλτρο, αλλάζεις λίγο την τοπολογία του και το στήνεις ώστε το LC μονοπάτι αυτή τη φορά αντί να παρακάμπτει το pot να δίνει μια διέξοδο χαμηλότερου impedance προς τη γείωση. Οπότε όσο ανεβάζεις το control, οι συχνότητες του band βρίσκουν μια όλο και προτιμότερη διαδρομή προς τον Καιάδα, οπότε και έχεις attenuation.
Για αυτό και ήταν δύο διαφορετικά knob τα φίλτρα του πρώτου τμήματος του Pultec, και ας χρησιμοποιούσαν το ίδιο σετ LC. Δεν είναι τόσο απλό δηλαδή να τα συνδυάσεις σε ένα control όπως θα είχες πχ το gain σε ενα active φιλτρο να πηγαίνει απο -16bB σε +16dB.
Θα μπορούσες απο την άλλη να έχεις το LC path και με ένα dual-gang ποτενσιόμετρο να προσθέτεις ή να αφαιρείς το σήμα του LC path απο το συνολικό. Προυποθέτει ένα active summing στάδιο αυτό, οπότε γίνεται λίγο πιο περίπλοκο και δεν θα είναι ακριβώς ακριβώς το ίδιο, αλλά θα δουλεψει μάλλον.

481475254_1179647814169370_472990417502131527_n.jpg
 
Θα σας βάλω κάτω για ιδιαίτερα, θα σας ζωγραφίσω εκεί κα΄τι βελάκια τοξάκια θα τα καταλάβετε όλα :ROFLMAO:

Τα τοξάκια εύκολα, τα διαγράμματα ροής/ flowcharts μαθαίνονται. Η άλγεβρα και εξισώσεις με λίγο κόπο θα εμπεδωθούν. Να δω τι μάγκας είσαι όταν χρειαστεί να διδάξεις τους μιγαδικούς αριθμούς Οδυσσέα! 😅🍻
 

Παρόμοια θέματα

Trending...

Νέα θέματα

Back
Top